Menu



 

Architektura - Gotyk

Stylowi gotyckiemy zawdzięczamy zachowane po dziś dzień masywne zamki i strzeliste katedry. Czytaj więcej...

Tematyka literatury

1. Tematyka religijna: duża część utworów poświęcona była miłości do Boga i jemu samemu. Do tematyki religijnej zaliczyć można żywoty świętych, lirykę Maryjną, modlitwy i kazania, moraliety, misteria, dramat liturgiczny oraz wiersze religijno – dydaktyczne, jak np. „Skarga umierającego”.

2. Dance macabra - taniec śmierci. Jest to bardzo popularny w średniowieczu temat, który ukazuje, iż śmierć jest wszechobecna, wszechwładna i dotyczy każdego człowieka - bez względu na jego stanowisko, pochodzenie czy majątek. Motyw ten ukazuje śmierć, która zaprasza do tańca przedstawicieli różnych stanów. Może to być motyw ukazany w rysunku lub słowie np. dialog śmierci ze zwykłym człowiekiem. Śmierć ukazywana była różnie - np. jako zwłoki ulegające rozkładowi, potem jako szkielet z kosą w ręku. Zawsze zaś prowadzi procesję wszystkich stanów: od cesarza i papierza, kardynałów, bogaczy po chłopów i biedaków do grobu, gdyż śmierć czeka każdego bez względu na to, co znaczy dany człowiek na ziemi.

Cechy literatury

1. Anonimowość utworów była zjawiskiem zgodnym z duchem epoki. Do rzeczywistości ziemskiej nie przykładano uwagi, zatem sława i zasługi twórcy nie były istotne, ważne było dzieło, a nie nazwisko autora.

2. Miłość pojawia się w poematach i romansach rycerskich („Pieśń o Rolandzie”, „Dzieje Tristana i Izoldy”), a także w średniowiecznej liryce miłosnej.

3. Walka i dzielność rycerzy oraz władców – temat epiki rycerskiej, kronik, podań.

4. Historia państwa – temat, który zajmuje karty dzieł historiograficznych – przede wszystkim kronik i eposów rycerskich.

5. Obyczaje – świat dworzan, tematy towarzyskie, atmosfera turniejów, rywalizację o względy kobiet można znaleźć w epice rycerskiej i liryce miłosnej.

Gatunki literackie

Gatunki literackie uprawiane w średniowieczu
Dramat:
- misteria
- moraliet
- dramat liturgiczny

Liryka:
- liryka moryjna
- liryka miłosna
- wiersz średniowieczny

Epika:
- epos rycerski
- żywot świętych
- kroniki
- kazania

Wzorce parentyczne:
1. Wzór władcy (króla) np. Karol Wielki, Artur
- cechy:
mądrość, duma, odwaga, pobożność, miłosierdzie dla poddanych, waleczność

2. Wzór rycerza np. Roland, rycerze okrągłego stołu, Tristan
- cechy:
odwaga, honor, męstwo, pobożność, waleczność, wierność kodeksowi rycerskiemu: Bogu, władcy, damie swojego serca
3. Wzór ascety np. św. Jerzy, św. Aleksy

- cechy:
pobożność, umartwianie ciała, ubóstwo, rezygnacja z dóbr doczesnych, medytacja, myśl o Bogu, męczeński żywot